Szwedzkie Siły Powietrzne (Flygvapnet) obchodzą w tym roku swoje 100-lecie, a głównym punktem tych historycznych obchodów są uroczystości w bazie lotniczej Malmen w Linköping. Powołane do życia w 1926 roku lotnictwo wojskowe Szwecji świętuje wiek innowacji, niezależności i unikalnego designu inżynieryjnego. Z tej okazji w dniach 22–23 sierpnia 2026 roku na historycznym lotnisku Malmen odbędą się oficjalne, jubileuszowe pokazy lotnicze (Jubileumsflygdagar). Wydarzenie to zgromadzi wielu pasjonatów awiacji z całego świata, oferując przeloty maszyn historycznych, współczesnych oraz prezentację technologii przyszłości. Od pionierskich kroków do samodzielnej potęgi lotniczej.
Baza Malmen w Linköping posiada status kolebki szwedzkiego lotnictwa. To właśnie tam w 1911 roku pionier lotnictwa szwedzkiego Carl Cederström założył pierwszą szkołę pilotażu, kładąc tym samym fundamenty pod przyszłe, szwedzkie siły obronne.
Samo Flygvapnet powstało w wyniku reformy obronnej z 1925 roku, która połączyła rozproszone dotychczas jednostki lotnicze armii lądowej i marynarki wojennej w jeden, niezależny rodzaj sił zbrojnych. Przez dekady zimnej wojny, zachowując neutralność geopolityczną, Szwecja wypracowała unikalną doktrynę obronną, opartą na własnym przemyśle lotniczym, którego symbolem stały się legendarne konstrukcje koncernu Saab.
Kalendarium i ewolucja Szwedzkiego Lotnictwa (Malmen)
1911: Carl Cederström otwiera pierwszą szkołę lotniczą – Malmen.
1926: Oficjalne zjednoczenie lotnictwa i narodziny Flygvapnet.
1950s-1980s: Era zimnowojennych odrzutowców (Tunnan, Draken, Viggen).
2024: Wejście Szwecji do struktur NATO i nowa rola geostrategiczna Szwecji i jej sił powietrznych.
2026: Setna rocznica formacji i wielkie pokazy jubileuszowe.
Podniebny spektakl i podróż w czasie – Przeszłość, Teraźniejszość i Przyszłość
Jubileuszowe pokazy na lotnisku Malmen zostały ustrukturyzowane wokół trzech osi czasowych:
Dåtid (Przeszłość): Głównym gościem honorowym wydarzenia jest Saab 29 Tunnan, który poprowadzi unikalną formację pokoleniową. Widzowie zobaczą w locie niemal kompletną kolekcję historyczną utrzymywaną przez Szwedzką Historyczną Eskadrę Lotniczą (SWAFHF), w tym modele Lansen, Draken oraz potężnego Viggena.
Nutid (Teraźniejszość): Bieżący potencjał bojowy zaprezentują wielozadaniowe myśliwce Saab JAS 39 Gripen (w wersjach C/D oraz najnowszej E), wspierane przez zaawansowane śmigłowce wojskowe.
Po niedawnym wstąpieniu Szwecji do NATO na niebie pojawią się także zagraniczne zespoły akrobacyjne i maszyny sojusznicze, m.in. brytyjskie Red Arrows, Frecce Tricolori czy fińskie F-18.
Framtid (Przyszłość): Wystawy naziemne i prelekcje w sąsiadującym z bazą Muzeum Szwedzkich Sił Powietrznych (Flygvapenmuseum) zobrazują kierunek rozwoju szwedzkiego lotnictwa, włączając w to systemy bezzałogowe, technologie stealth oraz operacje satelitarne.
Informacje praktyczne dla uczestników
Wstęp na teren pokazów zorganizowanych przez Śmigłowcową Flotyllę Szwedzkich Sił Zbrojnych jest całkowicie bezpłatny i nie wymaga wcześniejszej rezerwacji biletów. Bramy bazy Malmen otwierają się o godzinie 06:30, a bloki pokazów dynamicznych zaplanowano w godzinach 09:15–12:55 oraz 14:00–17:15, z przerwą w środku dnia.
Z uwagi na spodziewane, gigantyczne natężenie ruchu drogowego wokół Linköping, organizatorzy apelują o rezygnację z transportu samochodowego. Najbardziej efektywnym rozwiązaniem jest skorzystanie z darmowych autobusów wahadłowych kursujących bezpośrednio z dworca kolejowego w Linköping lub dojazd wyznaczonymi ścieżkami rowerowymi.
